Vicdan'ın Mahkemesi

Kartopu, kışın oynanan küçük ve masum bir oyun gibi görünür; sokakta oynamak insana zevk verir.

​Fakat bazen küçücük bir kartopu bile, yuvarlandıkça büyüyüp büyük bir kar kütlesini harekete geçirerek bir çığa dönüşebilir. Bu basit görünen doğa olayı, aslında küçük şeylerin zamanla ne büyük sonuçlara yol açabileceğini hatırlatır.

​İnsan ilişkileri de böyle değil midir? Küçük bir söz, küçük bir davranış, küçük bir ihmal… Bütün bunlar ilk bakışta önemsiz gibi görünür. Ancak zaman içinde birikir, büyür ve insanın hayatında büyük kırılmalara dönüşmez mi?

​İçinde yaşadığımız hayatta insanlar bir telaşın içinde oradan oraya koşturup durur. Bir araya gelirler; kimisi hasbihal ederken kimisi ticaretin içindedir.

​Ticaret sadece bir ürünün el değiştirmesi değildir; onun yanında insanî ilişkiler de kurulur. Kimisi verdiği sözlerle güven inşa ederken, kimisi de güvenin yanından bile geçmeyen bir tavırla kendi kalitesini ortaya koyar.

​Yıkılan güven, sadece maddi kayıp değildir. Maddiyat yerine konur ama güven aynı şekilde geri gelmez.

​Bazen insanı en çok yoran şey kaybın kendisi değil, o kaybın güven duygusunu da beraberinde götürmesidir. Verilen sözün tutulmaması, o büyük çığın ilk hareketidir.

​“Bir kereden bir şey olmaz” denilerek hafife alınan küçük ihlaller, zamanla büyüyerek insanın insana olan bağını zayıflatır.

​Güven sarsıldığında, insanı insana bağlayan o görünmez bağlar da kopmaya başlar. İşte bu yüzden her söz, aslında insanın kendi mahkemesinde verdiği bir ifadedir.

​Belki de insanı en çok yoran şey kaybın büyüklüğü değil, ansızın gelen bir kırılma hissidir.

​Ticaretin ölçüsü bellidir; fakat bazıları bu ölçüyü kabul etmek yerine kendi ölçüsünü üretir. İnsan kendi nefsini ölçü hâline getirdiğinde, adalet de yavaş yavaş bozulmaya başlar.

​Ölçü bozulduğunda vicdan da bulanır. Allah’ın koyduğu sınır varken insanın kendine ayrı bir düzen kurması, aslında büyük bir çelişkidir. Çünkü insan bazen kazandığını zanneder ama aslında kendini kaybeder.

​Dünyaya olan bağlılığımız arttıkça kalbin dengesi değişir; insan meşguliyet içindeyken mananın sesi kısılır gibi olur ve Rabbine yakın olduğu bir haldeyken O'ndan uzak düşmüş bir hâl içinde bulur kendini.

​İnsanı en çok yaralayan şey bazen kayıp değil, yanlış insanın eline düşmektir. Bazen acı maddiyattan değil, insandan gelir.

​Bazen de insanın kendisine en ağır yükü yine kendisi yüklediği olur. Rıza dışı kazanç, insanın omzuna kendi eliyle koyduğu görünmez bir yüktür.

​Kul hakkı görünmez ama en ağır yüklerden biridir. Haksız kazanç dünyada hafif görünse de, hesabı ağır olabilir.

​Belki de bu yüzden her insan, kendi iç dünyasında bir mahkeme taşır. Ve o mahkemede bazen hâkim de, sanık da, tanık da kendisidir.

​İşte insan, kendi içindeki o derin mahkemeden kaçmaya yeltendiğinde, o ayet kapı gibi karşımızda belirir:

​“Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.” (Tahrîm, 6)

​Selam ve dua ile…

05/05/2026